Rynek i inwestycje-Kurs giełdowy - Część 3-Prawa majątkowe w GIEŁDA-Edukacja - bossa.pl
2017.08.18, godz. 22:04
raport-miesieczny-portfel-dm
kontakt
Prawa majątkowe

Prawo do udziału w zysku spółki (prawo do dywidendy)

Każdy akcjonariusz spółki ma prawo do udziału w jej zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym (art. 347 ksh). Nikt i w żaden sposób nie może tego prawa akcjonariusza pozbawić. Prawo, nie oznacza jednak, że co rok akcjonariusz otrzyma część zysku spółki. Podstawą jego realizacji jest wypracowanie przez spółkę zysku w danym roku obrachunkowym oraz przekazanie, przez walne zgromadzenie, części tego zysku do podziału dla akcjonariuszy (dywidenda).

Organem decyzyjnym w zakresie podjęcia uchwały o przeznaczeniu zysku jest walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki (WZA). Może się zdarzyć, że wbrew nadziejom niektórych akcjonariuszy WZA podejmie uchwałę o przeznaczeniu całości bądź części zysku na rozwój spółki. Jeżeli jednak zgodnie z oczekiwaniami akcjonariuszy, WZA zdecyduje się wypłacić zysk akcjonariuszom to jego podział następuje w stosunku do liczby posiadanych akcji lub w stosunku do dokonanych wpłat na akcje, jeżeli akcje nie zostały jeszcze opłacone (art. 347 § 2) (jeśli oczywiście statut nie stanowi inaczej).

Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych, zysk nie może zostać wypłacony jeśli w poprzednich latach spółka osiągnęła straty i nie zostały one jeszcze w całości pokryte. Dodatkowo ksh lub/i statut spółki, nakłada na nią obowiązek tworzenia kapitału zapasowego (na pokrycie strat w przyszłości) i rezerwowego. I dopiero po przeznaczeniu odpisów na te kapitały, resztę zysku można przeznaczyć na wypłatę dywidendy.

Zysk, który przypada akcjonariuszom do podziału i może być im wypłacony nazywany jest dywidendą. Uprawnioną do jej otrzymania jest osoba będąca właścicielem akcji w dniu powzięcia przez WZA uchwały o podziale zysku, bądź też w innym dniu wyznaczonym w ciągu 2 miesięcy od powzięcia uchwały (art. 348 § 2).

W spółce publicznej, walne zgromadzenie ustala dzień dywidendy oraz termin wypłaty dywidendy, przy czym dzień dywidendy może być wyznaczony na dzień powzięcia uchwały albo w ciągu kolejnych trzech miesięcy, licząc od tego dnia (art. 348 § 3).

Dywidenda może zostać wypłacona zaliczkowo, jeżeli spółka posiada środki wystarczające na wypłatę oraz w poprzednim roku obrotowym wykazała zysk.

Prawo pierwszeństwa w objęciu nowych akcji (prawo poboru)

W przypadku podwyższenia kapitału akcyjnego spółki, dotychczasowi akcjonariusze mają prawo pierwszeństwa w objęciu nowych akcji, w stosunku do liczby posiadanych akcji (o ile statut lub uchwała o podwyższeniu kapitału nie stanowi inaczej). Jest to istotne prawo, ponieważ objęcie nowych akcji przez nowych akcjonariuszy prowadzi do "rozwodnienia kapitału" tzn. procentowego zmniejszenia udziału dotychczasowych akcjonariuszy w stosunku do całej sumy kapitału akcyjnego (art. 433 § 1)

W interesie spółki WZA, większością 4/5 głosów, może pozbawić akcjonariuszy prawa poboru akcji w części lub w całości. Uchwała o wyłączeniu prawa pierwszeństwa musi znajdować się w porządku obrad WZA (art. 433 § 2).

Istotną cechą prawa poboru jest możliwość zbycia prawa poboru na giełdzie. Jest ono przedmiotem obrotu giełdowego jako osobny papier. Dotychczasowi właściciele akcji mogą zatem zrezygnować z objęcia akcji nowej emisji.

Prawo do majątku spółki w przypadku jej likwidacji (prawo do kwoty likwidacyjnej)

Prawo do udziału w masie likwidacyjnej spółki jest prawem każdego akcjonariusza i jest związane ze zwrotem wkładu wniesionego do spółki przez akcjonariusza. Taka sytuacja może mieć miejsce gdy spółka zakończyła swą działalność po przez przeprowadzenie likwidacji. Realizacja prawa do udziału w masie likwidacyjnej zależy od takich warunków jak:

- zaspokojenie lub zabezpieczenie pozostałych wierzycieli spółki,

- wartość majątku spółki musi przewyższać wartość wszystkich jej zobowiązań,

- co najmniej 1 rok musi upłynąć od daty ostatniego ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwania wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności wobec likwidowanej spółki.

Kwota likwidacyjna to nadwyżka czystego majątku spółki po pokryciu jej zobowiązań. W przypadku rozwiązania spółki, podziałowi majątku nie podlega cały majątek spółki, ale tylko to co pozostanie po uregulowaniu zobowiązań wobec wierzycieli. Jeśli istnieją akcje uprzywilejowane co do majątku mają one pierwszeństwo przed akcjami zwykłymi.

Prawo do rozporządzenia akcją

Jednym z podstawowych praw akcjonariusza jest prawo do zbycia akcji, które jest podstawową zasadą zawartą w kodeksie spółek handlowych. Zbycie odbywa się na zasadach określonych w kodeksie cywilnym.

Poprzez zbycie akcji akcjonariusz przenosi wszelkie prawa wynikające z akcji na osobę trzecią. Osoba która nabyła te prawa jest nowym akcjonariuszem spółki. Prawo zbycia akcji może być jednak ograniczone przez kodeks spółek handlowych bądź statut spółki.

bos bank logo
Grupa kapitałowa
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA ROKU 2015
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA
ROKU 2015, przyznane przez GPW.

logo_FMR2017aktualny.jpg Finansowa Marka Roku: wyrazista marka promująca edukację, umocnienie pozycji lidera rynku kontraktów terminowych.

nagroda najlepszy dom maklerski 2015
Najwyższa ocena dla DM BOŚ w ankiecie czytelników Gazety Giełdy Parkiet 2015r.