Rynek i inwestycje-Instrumenty rynkowe-ETF w GIEŁDA-Edukacja - bossa.pl
2017.11.22, godz. 04:47
479x59_A.gif
kontakt
ETF

Nazwa ETF jest skrótem od Exchange Traded Fund, czy dosłownie "fundusz notowany na giełdzie". Inaczej mówiąc - jest to fundusz inwestycyjny otwarty, który w sposób ciągły kreuje i umarza jednostki, które mogą być notowane na giełdzie, na takich samych zasadach jak akcje.

ETF-y naśladują zmiany indeksów akcji, obligacji czy rynku towarowego, choć ich skład wcale nie musi być repliką konkretnego instrumentu, którego dotyczy. Firmy zarządzające o wiele częściej stosują tzw. replikacje syntetyczną (odwzorowanie zachowania indeksu z użyciem swapa) niż fizyczną (kupno instrumentów z indeksu).

ETF-y to fundusze zarządzane pasywnie. Oznacza to, że zarządzający nie stara się być lepszy np. od indeksu, tylko osiągnąć stopę zwrotu jak najwierniej oddającą stopę zwrotu z tego właśnie indeksu. Tracking error, czyli błąd odchylenia stopy zwrotu ETF od indeksu, nie przekracza z reguły 0,1 procent.

Z racji przejrzystej konstrukcji, niskich prowizji i malej kwoty „na wejściu", ETFy umożliwiają budowanie nawet najprostszych strategii inwestycyjnych. Jest to idealny produkt nie tylko dla inwestorów indywidualnych, ale także instytucji finansowych, w tym - zarządzających aktywami.

Historia ETF jest stosunkowo krótka. Pierwsze tego typu instrumenty pojawiły się w 1989 roku w Kanadzie. W Europie znamy je od 2000 roku. Aktualnie, globalny rynek liczy ponad 2200 funduszy o wartości przekraczającej jeden bilion dolarów. Najwięksi gracze w Europie to Provider, iShares oraz Lyxor Asset Management.

Na GPW mamy od września 2010 roku możliwość inwestowania w pierwszy ETF na polskim rynku, jakim jest ETF WIG20, zarządzany przez Lyxor Asset Management. Jest on zgodny z wymogami dyrektywy europejskiej dotyczącej funkcjonowania funduszy otwartych (UCITS III).

ETF a fundusz indeksowy

Inwestorzy w Polsce od lat znają jednostki funduszy inwestycyjnych (Pioneer, DWS czy Skarbiec), ale nie sa one przedmiotem obrotu giełdowego i nie możemy ich kupować ani sprzedawać na giełdzie. Jednostki TFI możemy nabywać, konwertować czy umarzać jedynie w firmach, które obsługują konkretny fundusz. Są to najczęściej domy maklerskie, pośrednicy finansowi lub banki, które prowadzą dystrybucję na podstawie stosownej umowy.

ETF WIG20 jest przedmiotem obrotu giełdowego, co zapewnia płynność i bieżąca wycenę (a nie tylko raz w ciągu dnia, tak jak w przypadku zwykłych FIO). ETF na WIG20 odwzorowuje zachowanie indeksu WIG20, ale zarządzający nie musi kupować akcji z WIG20. Strategia inwestycyjna funduszu inwestycyjnego opartego na WIG20 wiąże się zaś z replikacją tego indeksu, czyli budowaniem koszyka akcji zgodnie ze strukturą indeksu.

Fundusze indeksowe nie wypłacają swoim klientom dywidendy, jaką otrzymują ze spółek z indeksu (powiększa ona majątek funduszu). W przypadku ETF na WIG20 możliwe jest otrzymywanie dywidendy, będącej syntetycznym odpowiednikiem strumienia dywidend, jaki wypłacają spółki z indeksu WIG20. Taka „syntetyczna" dywidenda wypłacana jest raz w roku na zasadach podobnych jak na rynku akcji. Kto będzie posiadał ETF na WIG20, w dniu ustalonym, jako dzień przyznania dywidendy - ten otrzyma dywidendę. Koszty zarządzania obciążają aktywa i są rozłożone proporcjonalnie w stosunku rocznym.

ETF na WIG20 jest papierem wartościowym i nie jest instrumentem pochodnym, choć w części portfela posiada SWAP, który sam, jako taki, jest instrumentem pochodnym. ETF-ami obracamy na giełdzie (są papierami wartościowymi), a jednostkami TFI - nie. ETF może być przedmiotem obrotu na rachunkach maklerskich IKE.

Co ETF na WIG20 ma w środku?

ETFy na WIG20 posiadają emitenta, którym jest firma Multi Units Luxembourg. Firmą zarządzającą funduszem jest natomiast Lyxor Asset Management. Multi Units Luxembourg - Lyxor ETF WIG20 został wpisany 16 czerwca 2010 roku na listę funduszy zagranicznych przez Komisje Nadzoru Finansowego.

Firma zarządzająca funduszem inwestuje co najmniej 90% aktywów w koszyk płynnych i „jakościowych" papierów wartościowych. Nie muszą to być ani akcje z WIG20, ani w ogóle akcje notowane na GPW, a na przykład - pochodzące z innych giełd na terenie Unii Europejskiej. Ta część portfela zapewnia płynność i bezpieczeństwo środków. Firma zarządzająca nie może tych środków zainwestować w kontrakty terminowe czy towary.

Do 10% aktywów stanowią tzw. swapy całkowitego dochodu i to one mają umożliwić naśladowanie zmian indeksu WIG20. Firma zarządzająca ETF nie musi zatem kupować akcji z WIG20 i nie może - kontraktów terminowych na WIG20. Jest jednak jeszcze druga strona swapa. Ten podmiot nie ma żadnych ograniczeń i dla zabezpieczenia swapa po swojej stronie może dowolnie kształtować politykę inwestycyjną.

Zasady obrotu ETF WIG20

Rynek pierwotny i wtórny

W przypadku ETF na WIG20 można je nabyć na dwa sposoby - na rynku wtórnym, w obrocie giełdowym, jak też (podobnie jak jednostki TFI) - na rynku pierwotnym (choć nie polecamy tego w przypadku małych transakcji, ze względu na koszty). Na rynku pierwotnym czekają na nas wysokie opłaty za kreację ETF-ów na rynku OTC - opłata manipulacyjna, stanowiąca minimum 46.000 złotych. Jest to zatem możliwość, z której będą korzystać duzi inwestorzy, dla których płynność na rynku wtórnym może okazać się zbyt niska dla zbudowania odpowiedniej pozycji, a opłata manipulacyjna zostanie zniwelowana przez „efekt skali".

Obrót na GPW

Nabycie ETF na giełdzie wymaga posiadania rachunku maklerskiego. Składanie zleceń właściwie nie różni się niczym od zleceń na akcje. W większości przypadków zapłacimy nawet podobną prowizję. Do tego dochodzi koszt spreadu, czyli różnicy pomiędzy ofertami kupna i sprzedaży. Kupujemy bowiem ETF trochę powyżej jego teoretycznej wartości, a sprzedajemy minimalnie poniżej.

Jeden ETFW20L (bo taka jest oficjalna nazwa) będzie wart 1/10 indeksu WIG20 w złotych, czyli ok. 250 zł (na dzień 21.09.10). Będzie notowany w ramach notowań ciągłych według zasad obowiązujących dla akcji z WIG20. Minimalny krok notowań to jeden grosz, a obrót trwa od 9.00 do 17.35. Możliwe jest zawierania transakcji pakietowych.

Animatorzy i daytrading

Odpowiednią płynność na GPW zapewniają animatorzy. Wystawiają oni swoje oferty kupna i sprzedaży, wspomagając płynność. Maksymalny spread w ofertach animatora nie może przekroczyć 1,5%, a minimalna wartość oferty kupna lub sprzedaży, wynosi po 400 tys. złotych. Animatorzy muszą utrzymywać oferty w arkuszu zleceń przez minimum 80% czasu trwania sesji giełdowej. Jeśli na rynku występuje duża zmienność, ETF WIG20 może być przedmiotem daytradingu, podobnie jak zwykłe akcje czy kontrakty terminowe.

ETFW20L i inne instrumenty

Zalety i ryzyka - podsumowanie

Do podstawowych zalet inwestowania w ETF WIG20 należą:

  • prostota i przejrzystość instrumentu,
  • inwestowanie zgodne z zachowaniem indeksu, bez konieczności kupowania wszystkich 20 spółek,
  • płynność,
  • bieżąca wycena,
  • silna korelacja z indeksem,
  • niskie koszty transakcyjne,
  • niewielki wymagany kapitał własny dla rozpoczęcia inwestycji,
  • dodatkowa możliwość dywersyfikacji portfela inwestycyjnego,
  • możliwość zawierania transakcji na rachunku maklerskim IKE,
  • możliwość uzyskania dodatkowego dochodu, czyli ekwiwalentu dywidendy

Podkreślając zalety, wspomnieć należy także o ryzykach wiążących się z tym instrumentem. Należą do nich:

  • ryzyko rynkowe - ceny akcji i indeksy nie zawsze idą w górę -  zdarzają się okresy, gdy wartość inwestycji może być niższa od wartość początkowej, brak dźwigni powoduje, iż jest ono ograniczone do początkowej kwoty inwestycji
  • ryzyko kontrahenta - fundusz ETF może być narażony na ryzyko niewypłacalności kontrahentów, z którymi zawiera transakcje SWAP

Generalnie, ryzyko inwestowania w ETF WIG20 jest dużo mniejsze niż np. w kontrakty terminowe, gdyż nie występuje tutaj dźwignia finansowa.

Jeśli masz problem z wyborem konkretnych spółek, a wierzysz, że indeksy na GPW będą zyskiwać na wartości - kup sobie ETF na WIG20. Wartość twojej inwestycji będzie zmieniać się niemal dokładnie tak samo jak WIG20.

FAQ

Czy muszę otworzyć nowy rachunek lub podpisać jakaś nową umowę, aby kupić ETF WIG20?

Nie, ETFy zapisywane są na rachunku podstawowym, podobnie jak akcje.

Jakie są zasady notowań i rozliczeń ETF WIG20?

Jednostki ETF są w ciągłym obrocie w trakcie trwania sesji giełdowej. System notowań i rozliczeń jest taki sam jak dla akcji, czyli T+3.

Czy ETF WIG20 umożliwia grę na spadki?

Nie, ETF na WIG20 to tzw. long ETF, który nie umożliwia zajmowania krótkiej pozycji; być może w przyszłości pojawi się tez short ETF na nasz indeks.

Czy jeśli ETFy na WIG20 będą kreowane w dużej ilości na rynku pierwotnym, oznacza to zwiększenie popytu na akcje z WIG20, na rynku wtórnym?

Nie jest to jednoznaczne. ETF na WIG20 naśladuje zachowanie indeksu WIG20, ale to wcale nie oznacza, iż firma zarządzająca kupuje w skład portfela akcje z WIG20. ETF na WIG20 nie jest repliką indeksu, a tylko zapewnia stopę zwrotu jak najmniej różniącą się od stopy wzrostu z WIG20.

Czy można kupić ETF na rachunek maklerski IKE?

Tak, ETF WIG20 jest papierem wartościowym, notowanym na rynku kasowym, więc może być przedmiotem inwestycji na IKE.

 

Przeczytaj o ETFach na blogi.bossa.pl:

 

bos bank logo
Grupa kapitałowa
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA ROKU 2015
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA
ROKU 2015, przyznane przez GPW.

logo_FMR2017aktualny.jpg Finansowa Marka Roku: wyrazista marka promująca edukację, umocnienie pozycji lidera rynku kontraktów terminowych.

nagroda najlepszy dom maklerski 2015
Najwyższa ocena dla DM BOŚ w ankiecie czytelników Gazety Giełdy Parkiet 2015r.