W połowie września 2007 roku na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych zadebiutowały certyfikaty strukturyzowane emitowane przez Raiffeisen Centrobank.

Certyfikaty strukturyzowane naśladują zmianę ceny instrumentu bazowego np. indeksów giełdowych, surowców, koszyków akcji czy innych instrumentów finansowych. Oznacza to, że wzrost o 1% instrumentu bazowego nominowanego w tej samej walucie co certyfikat, spowoduje również wzrost jego wartości o 1%. Emitent sprzedając certyfikaty, zabezpiecza swoje ryzyko kupując instrument bazowy lub derywaty oparte o taki instrument. W dniu 2 listopada 2007 na Giełdzie Papierów Wartościowy (rynek regulowany) notowanych było 8 serii certyfikatów strukturyzowanych zwykłych - (nie gwarantujących otrzymania kwoty ustalonej podczas emisji w dniu wygaśnięcia) typu "OPEN-END" - ważne bezterminowo. Płynność certyfikatów strukturyzowanych RCB zapewnia emitent, który pełniąc rolę animatora obrotu , w trybie ciągłym wystawia swoje oferty kupna i sprzedaży. Instrumenty przede wszystkim dają możliwość dostępu inwestorom do różnych instrumentów bazowych tj. złoto, ropa, indeksy zagraniczne.

Certyfikaty indeksowe notowane na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych

Nazwa	Instrument bazowy	Rodzaj	Wielkość emisji
RCCRUAOPEN	Brent Crude Oil	Open-end	1.500.000
RCCECAOPEN	Indeks CECEEUR	Open-end	1.000.000
RCCCXAOPEN	Indeks CECExt	Open-end	1.000.000
RCDAXAOPEN	Indeks DAX	Open-end	1.000.000
RCESXAOPEN	Indeks DJ Euro STOXX 50	Open-end	1.000.000
RCUKBAOPEN	Indeks Eastbasket UK	Open-end	5.000.000
RCGLDAOPEN	Złoto	Open-end	1.000.000
RCRDXAOPEN	Indeks RDX	Open-end	1.500.000

Zasady obrotu:

1. Notowane w PLN
2. Notowania ciągłe 9:30 - 16:30 (rynek kasowy)
3. Rozliczenie transakcji D+2
4. Widełki statyczne: +/-40%
5. Jednostka notowania: jeden certyfikat
6. Market maker (animator), który zobowiązuje się do utrzymywania ofert kupna i sprzedaży

Zalety inwestowania w certyfikaty:

1. Relatywnie tani dostęp do instrumentów takich jak towary, akcje spółek zagranicznych.
2. Zapewnienie płynności i odpowiedniej wyceny przez emitenta.
3. Notowania w walucie krajowej.
4. Rozliczenie podatkowe przekazywane przez biuro maklerskie.
5. Możliwość wykorzystania certyfikatów jako zabezpieczenia innych inwestycji na polskim rynku.

Wady inwestowania w certyfikaty

1. Brak krótkiej sprzedaży - możliwość zarabiania tylko na wzrostach
2. Ryzyko kursowe.
3. Brak dźwigni finansowej występującej w instrumentach pochodnych

Przykład 1. Strategia inwestycyjna - kupno złota

Zakup certyfikatu strukturyzowanego RCGLDAOPEN opiewającego na złoto.

Inwestor podejmuje decyzje o zainwestowaniu w złoto, ma do wyboru zakup kontraktu terminowego opiewającego na złoto (depozyt - 3.362 USD, wartość kontraktu 80.000 USD) albo certyfikatu strukturyzowanego RCGLDAOPEN (200,18 PLN). Pierwsza inwestycja wymaga posiadania większego kapitału i rachunku praw pochodnych a także obarczona jest większą akceptacją ryzyka związaną z występowaniem dźwigni finansowej. Inwestor decyduje się na zakup 100 szt. certyfikatów RCGLDAOPEN.

Źródło: bossa.pl Wykres kontraktu terminowego na złoto i certyfikatu strukturyzowanego RCGLDAOPEN- ISPAG

02 listopada 2007

Kupno 100 szt RCGLDAOPEN

Instrument	Kupno/sprzedaż	Ilość	Cena	Prowizja	Wartość transakcji
RCGLDAOPEN	Kupno	100	200,18	78,07 (0,39%)	20.096,07

Kurs USD/PLN 2,5184

Ryzyko jakie ponosi inwestor związane jest ze spadkiem instrumentu bazowego (ryzyko rynkowe 1:1) a także ze spadkiem wartości dolara amerykańskiego.

---

Wpływ różnic kursowych na wartość certyfikatu strukturyzowanego.

Kurs USD/PLN - 2,5184
Instrument bazowy * mnożnik * kursUSD/PLN = 796,50* 0,1 * 2,5184 = 200,59 PLN

Kurs USD/PLN - 2,3184
Instrument bazowy * mnożnik * kursUSD/PLN = 796,50 * 0,1 * 2,3184 = 184,66 PLN

Inwestor poniósł stratę związaną ze spadkiem wartości dolara

184,66 - 200,59 = - 15,93 PLN (-7,94%)

chociaż wartość instrumentu bazowego nie uległa zmianie.

---

15 stycznia 2008

Inwestor podejmuje decyzje o sprzedaży 100 szt RCGLDAOPEN

Sprzedaż 100 szt RCGLDAOPEN

Instrument	Kupno/sprzedaż	Ilość	Cena	Prowizja	Wartość transakcji
RCGLDAOPEN	Sprzedaż	100	248,45	96,89 (0,39%)	24.748,11

Kurs USD/PLN 2,5184

Rentowność inwestycji

	Ilość	Cena	Prowizja	Kurs USD	Wartość transakcji
Kupno (02.11.2007)	100	200,18	78,07 (0,39%)	2,5184	20.096,07
Sprzedaż (15.01.2008)	100	248,45	96,89 (0,39%)	2,5184	24.748,11
					+ 4.652,04 (+ 23,15%)

Stopa zwrotu z powyższej transakcji: 24.748,11 - 20.096,07 = 4.652,04 PLN +23,15%

W przypadku deprecjacji polskiej waluty wartość certyfikatu wzrosłaby na korzyść inwestora i przyniosłaby dodatkowe korzyści wynikające z różnic kursowych. Jednakże w przypadku aprecjacji złotego zyski inwestora pomniejszyłby się o spadek wartości dolara.

Przykład 2. Strategia inwestycyjna - kupno DAX'a

Zakup certyfikatu strukturyzowanego RCDAXAOPEN opiewającego na niemiecki indeks DAX.

Inwestor zamierza zainwestować w niemiecki indeks spółek Blue-Chip DAX. Do wyboru ma otworzenie rachunku w niemieckim biurze maklerskim i zakup koszyka akcji z indeksu DAX, zakup kontraktu terminowego opiewającego na indeks DAX (depozyt 17.200 EURO - wartość kontraktu 197.700 EURO) albo zakup certyfikatów strukturyzowanych RCDAXAOPEN notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

Inwestor rezygnuje z pierwszej możliwości z przyczyn techniczno - ekonomicznych (w przypadku inwestorów posiadających rachunki maklerskie poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej inwestor sam musi naliczyć podatek od zysków - nie otrzyma od zagranicznego biura zeznania PIT-8C) , druga opcja również jest odrzucona z powodu dużego ryzyka dźwigni finansowej a także dużej zmienność instrumentu bazowego.

Inwestor decyduje się na zakup 100 szt. certyfikatów RCDAXAOPEN notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

02 listopada 2007

Kupno 100 szt RCDAXAOPEN

Instrument	Kupno/sprzedaż	Ilość	Cena	Prowizja	Wartość transakcji
RCDAXAOPEN	Kupno	100	285,81	111,46 PLN (0,39%)	28.692,46

Kurs EUR/PLN 3,6467

Ryzyko jakie ponosi inwestor związane jest ze spadkiem instrumentu bazowego (ryzyko rynkowe 1:1) a także ze spadkiem wartości euro.

15 stycznia 2008

Sprzedaż 100 szt RCDAXAOPEN

Instrument	Kupno/sprzedaż	Ilość	Cena	Prowizja	Wartość transakcji
RCDAXAOPEN	Sprzedaż	100	232,65	90,73 PLN (0,39%)	23.174,27 PLN

Kurs EUR/PLN 3,9467

Rentowność inwestycji

	Ilość	Cena	Prowizja	Kurs EURO	Wartość transakcji
Kupno (02.11.2007)	100	285,81	111,46 PLN (0,39%)	3,6467	28.692,46
Sprzedaż (15.01.2008)	100	232,65	90,73 PLN (0,39%)	3,9467	23.174,27 PLN
					- 5.518,19 PLN -19,23%

Stopa zwrotu z powyższej transakcji: 28.692,46 - 23.174,27 = - 5.518,19 PLN -19,23%

Inwestor poniósł stratę z powyższej inwestycji na skutek spadku instrumentu bazowego, jednakże jego straty zostały pomniejszone o wzrost wartości Euro.

Straty inwestora zostały pomniejszone o wzrost różnic kursowych o 8,23%.

---

(02.11.2007) Kurs EUR/PLN 3,6467

(15.01.2008) Kurs EUR/PLN 3,9467

Inwestor pomniejszył swoje straty o wzrost wartości kursu EURO o 8,23%

(3,9467 - 3,6467)/3,6467 = 8,23%

---

Zaletą certyfikatów strukturyzowanych jest łatwy dostęp dla każdego inwestora do instrumentów / produktów nie dostępnych na polskim rynku tj, zagraniczne indeksy, towary, koszyki akcji spółek nie notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Ryzyko jakie ponosi inwestor związane jest z ryzykiem rynkowym i ryzykiem różnicy kursu walutowego. Występowanie animatora wystawiającego oferty kupna/sprzedaży daje możliwość nabycia lub sprzedaży w dowolnym momencie certyfikatu strukturyzowanego.

Przykład 3. Strategia inwestycyjna - kupno złota z zabezpieczeniem różnic kursowych

Zakup certyfikatu strukturyzowanego RCGLDAOPEN opiewającego na złoto, zabezpieczonego sprzedażą kontraktu walutowego FUSDH8.

Inwestor posiadający certyfikaty strukturyzowane może się zabezpieczyć przed różnicą kursową sprzedając wystarczającą ilość kontraktów terminowych na dolara amerykańskiego albo euro.

02 listopada 2007

Inwestor podejmuje decyzję inwestycyjną, zakup 127 szt. certyfikatu strukturyzowanego RCGLDAOPEN, inwestycja zostanie zabezpieczona sprzedażą 1 szt. kontraktu walutowego FUSDH8.

Kupno 127 szt. RCGLDAOPEN

Sprzedaż 1 szt. kontraktu walutowego FUSDH8

Instrument	Kupno/sprzedaż	Ilość	Cena (Depozyt)	Prowizja	Wartość transakcji
RCGLDAOPEN	Kupno	127	202,16	100,13 (0,39%)	25.774,45
FUSDH8	Sprzedaż	1	253,00 860,20*	1,00	861,20 (25.300,00)
					26.635,65

* depozyt kontraktu FUSDH8 / wartość 25.300,00 PLN

Wartość instrumentu bazowego 797,96 USD dla RCGLDAOPEN
Kurs FUSDH8 - 253,00 PLN
Kurs USD/PLN - 2,5334

Ryzyko jakie ponosi inwestor związane jest ze spadkiem instrumentu bazowego (ryzyko rynkowe 1:1) a także ze spadkiem wartości dolara amerykańskiego.

Źródło: bossa.pl Wykres pary walutowej USD/PLN i kontraktu terminowego na złoto - ISPAG

15 stycznia 2008

Inwestor podejmuje decyzje o sprzedaży 127 szt RCGLDAOPEN

Sprzedaż 127 szt RCGLDAOPEN
Kupno 1 szt. kontraktu walutowego FUSDH8

Instrument	Kupno/sprzedaż	Ilość	Cena (Depozyt)	Prowizja	Wartość transakcji
RCGLDAOPEN	Sprzedaż	127	176,62	87,48 (0,39%)	22.343,26
FUSDH8	Kupno (zamknięcie pozycji)	1	221,00 853,40*	1,00	852,40 (22.100,00)
					23.195,66

* depozyt kontraktu FUSDH8 / wartość 22.100,00 PLN

Wartość instrumentu bazowego 797,96 USD dla RCGLDAOPEN

Kurs FUSDH8 - 221,00 PLN

Kurs USD/PLN - 2,2134

---

Rentowność inwestycji (nie uwzględniająca zabezpieczenia pozycji)

	Ilość	Cena	Prowizja	Kurs UDS/PLN	Wartość instrumentu bazowego	Wartość transakcji
Kupno (02.11.2007)	127	202,16	100,13 (0,39%)	2,5334	797,96	25.774,45
Sprzedaż (15.01.2008)	127	176,62	87,48 (0,39%)	2,2134	797,96	22.343,26
						- 3.431,19 PLN -13,31 %

Stopa zwrotu z powyższej transakcji: 25.774,45- 22.343,26= - 3.431,19 PLN (-13,31 %)

---

Rentowność inwestycji (uwzględniająca zabezpieczenie pozycji - FUSDH8)

	Ilość	Cena	Prowizja	Kurs UDS/PLN	Wartość instrumentu bazowego	Koszt pozycji zabezpieczającej FUSDH8	Wartość transakcji
Kupno (02.11.2007)	127	202,16	100,13 (0,39%)	2,5334	797,96	863,20	26.637,65
Sprzedaż (15.01.2008)	127	176,62	87,48 (0,39%)	2,2134	797,96	852,40+ 3200*+10,8	26.406,46
							+ 231,19 + 0,87%

*Zysk z pozycji zabezpieczającej FUSDH8: (253,00 - 221,00) * PLN/100USD * 10 000 USD = 3.200,00 PLN

Stopa zwrotu z powyższej transakcji: 26.637,65- 26.406,46 = + 231,19 (+ 0,87%)

Inwestor nie stosując strategii zabezpieczającej poniósłby stratę w wysokości 3.431,19 zł (- 13,31 %) związaną z deprecjacją amerykańskiej waluty. Sprzedaż jednego kontraktu walutowego (depozyt - 861,20) o wartości 25.300,00 PLN zabezpieczyła pozycje inwestora na skutek spadku wartości waluty, w której kwotowany jest instrument bazowy dla certyfikatu RCGLDAOPEN. Zastosowanie strategii zabezpieczającej uchroniło inwestora przed stratą związaną z występowaniem różnicy kursowej.

Źródło: www.gpw.pl
Źródło: www.rcb.at

Szczegółowe standardy poszczególnych certyfikatów strukturyzowanych.

Łukasz Okuniewski