Rynek i inwestycje-EMIR w GIEŁDA-Edukacja - bossa.pl
2017.11.19, godz. 15:14
kontakt
Rozporządzenie EMIR

EMIR (ang. European Market Infrastructure Regulation) jest to rozporządzenie unijne, które wraz z rozporządzeniami delegowanymi i aktami wykonawczymi nakłada na przedsiębiorców będących kontrahentami finansowymi jak i niefinansowymi w rozumieniu tego rozporządzenia szereg obowiązków związanych z zawieraniem transakcji pochodnych, a w szczególności transakcji zawieranych na rynku OTC. Podkreślić należy, iż EMIR jest odpowiedzią ustawodawcy europejskiego na ostatni kryzys, a jego geneza sięga roku 2009 i Szczytu G20 w Pittsburgu, którego postulaty zostały powtórzone następnie na szczycie G20 w Toronto. W Pittsburgu wezwano do reformy infrastruktury rynków derywatów OTC poprzez przerzucenie najbardziej „standardowych” kontraktów na rynki zorganizowane oraz wprowadzenie ich rozliczania przez izby centralne.

EMIR wszedł w życie w dniu 16 sierpnia 2012 r., jednakże pełne wdrożenie EMIR wymaga wejścia w życie rozporządzeń delegowanych oraz aktów wykonawczych. Większość rozporządzeń delegowanych weszła w życie 15 marca 2013 r., przy czym dla niektórych obowiązków wprowadzone zostały okresy przejściowe.  

EMIR został przyjęty w formie rozporządzenie unijnego, co oznacza, że wiąże w całości, jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich i nie wymaga przenoszenia do polskiego ustawodawstwa. 

Pełne nazwy wybranych Rozporządzeń EMIR, o których mowa także poniżej oraz linki do tekstów tych Rozporządzeń znajdują się w pkt Rozporządzenie EMIR i inne przydatne linki. 

Kogo dotyczy EMIR?

EMIR stosuje się do przedsiębiorstw mających siedzibę w Unii Europejskiej, przy czym EMIR różnicuje wymogi dla poszczególnych podmiotów w zależności od kategorii, do jakiej dany przedsiębiorca należy zgodnie z EMIR. Przedsiębiorstwa podlegające EMIR łącznie zwane są dalej Kontrahentami.

EMIR dzieli przedsiębiorstwa na następujące kategorie:
  • Kontrahenci finansowi (FC) - oznaczają przedsiębiorstwa inwestycyjne, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2004/39/WE, instytucje kredytowe, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2006/48/WE, zakłady ubezpieczeń, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 73/239/EWG, zakłady ubezpieczeń, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2002/83/WE, zakłady reasekuracji, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2005/68/WE, UCITS i odpowiednio, ich spółek zarządzających, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2009/65/WE, instytucje pracowniczych programów emerytalnych w rozumieniu art. 6 lit. a) dyrektywy 2003/41/WE oraz alternatywne fundusze inwestycyjne zarządzane przez zarządców alternatywnych funduszy inwestycyjnych, którym udzielono zezwolenia lub które zarejestrowano zgodnie z dyrektywą 2011/61/UE, 
  • Kontrahenci niefinansowi (NFC) - oznaczają przedsiębiorstwo mające siedzibę w Unii niebędące Kontrahentem finansowym (FC). Zgodnie z EMIR Kontrahent niefinansowy, który zajmuje pozycje w kontraktach pochodnych OTC zobowiązany jest do kontrolowania czy pozycje te nie przekraczają progu wiążącego się z obowiązkiem rozliczania kontraktów pochodnych przez kontrahenta centralnego.  


Kontrahenci niefinansowi, których średnia pozycja w transakcjach lub kontraktach pochodnych w ciągu 30 dni roboczych przekracza odpowiedni próg wskazany w poniższej tabelce są zobowiązani do niezwłocznego poinformowania ESMA, właściwego organu nadzoru oraz DM o tym fakcie. Właściwe formularze jakie są wymagane przez ESMA oraz adres mailowy, na który należy przekazać wypełniony formularz dostępne są pod następującym linkiem: http://www.esma.europa.eu/page/European-Market-Infrastructure-Regulation-EMIR.
Komisja Nadzoru Finansowego udostępniła na swojej stronie internetowej formularz notyfikacji do Komisji Nadzoru Finansowego faktu przekroczenia przez podmiot niefinansowy wartości progowych opisanych w art. 11 Rozporządzenia 149/2013. Formularz dostępny jest pod następującym linkiem:
http://www.knf.gov.pl/o_nas/wspolpraca_miedzynarodowa/unia/regulacje_i_dokumenty_powiazane/EMIR.html

w części „Formularze sprawozdawcze oraz inne informacje praktyczne”.
Wypełniony formularz należy przesłać na poniższy adres mailowy: emir_nfc@knf.gov.pl.

Ponadto Kontrahenci niefinansowi, którzy przekroczą odpowiedni próg zobowiązani są wypełniać dodatkowe obowiązki wynikające z EMIR, w tym zobowiązani są do rozliczania kontraktów OTC przez kontrahenta centralnego na analogicznych zasadach jak Kontrahenci finansowi. Kontrahenci niefinansowi, którzy przekroczyli próg dalej są określani jako NFC+, a którzy tego progu nie przekroczyli jako NFC-. 

 Typ kontraktu pochodnego Wartość progowa
 Kredytowe instrumenty pochodne1 mld euro 
 Akcyjne instrumenty pochodne1 mld euro 
 Instrumenty pochodne stopy procentowej3 mld euro 
 Walutowe instrumenty pochodne3 mld euro 
 Towarowe kontrakty pochodne i kontrakty pochodne inne niż ww.3 mld euro 

 Zasady obliczania pozycji określa Rozporządzenie EMIR.

Obowiązki wynikające z EMIR

Rozporządzenie EMIR wprowadza trzy główne obowiązki, szerzej opisane poniżej:
  1. obowiązek ewidencjonowania i zgłaszania do repozytoriów transakcji pochodnych zawartych na rynku OTC,
  2. obowiązek posiadania procedur ograniczania ryzyka kredytowego transakcji pochodnych OTC nierozliczanych przez kontrahenta centralnego,
  3. obowiązek rozliczania wybranych kontraktów pochodnych OTC przez kontrahenta centralnego.

Obowiązek ewidencjonowania i zgłaszania do repozytoriów transakcji zawartych kontraktów pochodnych na rynku OTC


Zgodnie z EMIR Kontrahenci mają obowiązek prowadzenia ewidencji wszystkich zawartych przez siebie kontraktów pochodnych oraz wszelkich zmian przez co najmniej pięć lat od daty rozwiązania kontraktu. Ponadto Kontrahenci zobowiązani są do zgłaszania do repozytorium transakcji szczegółowych informacji na temat każdego zawartego przez siebie kontraktu pochodnego oraz na temat wszelkich zmian lub rozwiązania tego kontraktu. Obowiązek raportowania do repozytorium transakcji ma zastosowanie do kontraktów pochodnych, które: 
  1. zostały zawarte przed 16 sierpnia 2012 r. i w dalszym ciągu są obowiązujące w tym dniu;
  2. zostały zawarte w dniu 16 sierpnia 2012 r. lub po tym dniu.


Raportowanie transakcji pochodnych może być dokonywane indywidualnie przez każdą ze stron transakcji albo przez jedną ze stron transakcji w imieniu obu kontrahentów albo przez podmiot trzeci.

Rozpoczęcie raportowania nastąpi w dniu 12 lutego 2014 r.

Na dzień przygotowywania niniejszej informacji ESMA zarejestrowała jako Repozytoria Transakcji następujące podmioty:
  1. DTCC Derivatives Repository Ltd. (DDRL), z siedzibą w Wielkiej Brytanii;
  2. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. (KDPW), z siedzibą w Polsce;
  3. Regis-TR S.A., z siedzibą w Luksemburgu;
  4. UnaVista Ltd, z siedzibą w Wielkiej Brytanii;
  5. ICE Trade Vault Europe Ltd. (ICE TVEL), z siedzibą w Wielkiej Brytanii oraz
  6. CME Trade Repository Ltd. (CME TR), z siedzibą w Wielkiej Brytanii.  


Rozporządzenie 1247/2013 określa terminy przejściowe dla kontraktów, które zostały zawarte przed dniem powstania obowiązku zgłoszenia kontraktu.

Dla przekazywania do repozytorium transakcji raportów niezbędne jest posiadanie numeru LEI (Legal Entity Identifier), który jest niepowtarzalnym numerem identyfikującym podmioty będące stronami transakcji zawieranych na rynkach finansowych. Oznacza to, że w dniu 12 lutego 2014 r. podmiot będący przedsiębiorstwem z siedzibą w Unii Europejskiej zawierający transakcje w instrumentach pochodnych powinien już posiadać numer LEI. 

Numery LEI nadawane będą uczestnikom rynku na całym świecie przez sieć Lokalnych Jednostek Operacyjnych (Local Operating Unit – LOU) i umożliwią ocenę ryzyka kredytowego generowanego przez instytucjonalne podmioty finansowe i niefinansowe w skali globalnej. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. (dalej KDPW) prowadzi projekt mający na celu uzyskanie statusu LOU. W związku z tym, że posiadanie numeru LEI (a w okresie przejściowym pre-LEI) jest niezbędne do przekazywania do repozytorium transakcji informacji o zawartych kontraktach pochodnych 29 listopada 2013 r. KDPW rozpoczął działalność operacyjną w zakresie nadawania własnych numerów identyfikujących KEI, zgodnych ze standardem LEI, dając gwarancję, że kod ten, po uzyskaniu przez KDPW statusu jednostki pre-LOU, uzyska status kodu pre-LEI (docelowo LEI) automatycznie, bez konieczności zawierania z KDPW odrębnej umowy. 


Opłaty pobierane przez KDPW w związku z usługą rejestrowania oraz utrzymywania kodów identyfikujących podmioty prawne to: 
  1. z tytułu nadania kodu KEI - opłata jednorazowa w wysokości 480 złotych netto;
  2. z tytułu utrzymywania kodu identyfikującego w drugim oraz następnych terminach ważności tego kodu – opłata roczna w wysokości 240 złotych netto. 

W/w opłaty mogą być wnoszone wyłącznie w złotych polskich.

Rejestrację przeprowadza się elektronicznie, składając wniosek na stronie internetowej: https://lei.kdpw.pl/. Zgodnie z informacjami ze strony KDPW „po wypełnieniu wniosku rejestracyjnego o nadanie kodu, maksymalnie w ciągu 10 dni roboczych zostaje podjęta decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku. Po pomyślnej weryfikacji do podmiotów wnioskujących zostanie wysłany e-mail z prośbą o uiszczenie należnej opłaty. Po uiszczeniu opłaty kod zostanie nadany niezwłocznie.”

Obowiązek posiadania procedur ograniczania ryzyka kredytowego transakcji pochodnych OTC nierozliczanych przez kontrahenta centralnego


Rozporządzenie EMIR wprowadza obowiązek wprowadzenia odpowiednich procedur i uzgodnień służących ocenie, monitorowaniu i ograniczaniu ryzyka operacyjnego i kredytowego Kontrahenta, które obejmują co najmniej:  
  1. zatwierdzenie w odpowiednim czasie, w stosownych przypadkach elektronicznie, warunków danego kontraktu pochodnego będącego przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym; 
  2. solidne, odporne i podlegające kontroli sformalizowane procesy służące uzgadnianiu portfeli, zarządzaniu ryzykiem powiązanym oraz wczesnemu wykrywaniu sporów pomiędzy stronami i ich rozstrzyganiu, a także monitorowaniu wartości pozostających do uregulowania kontraktów.


Wyżej wskazany obowiązek został doprecyzowany Rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 149/2013, który wprowadza szczegółowe standardy techniczne dotyczące m.in. ww. procedur i wprowadza terminy na doprecyzowanie procedur – odpowiednio 15 marca 2013 r. lub 15 września 2013 r.

Terminowe potwierdzanie transakcji

Potwierdzenie zawarcia transakcji pochodnej musi nastąpić w terminie nie dłuższym niż określonym w regulacji EMIR. Regulacja przewiduje stopniowe skracanie terminu na potwierdzenie transakcji, które docelowo ma następować: 
  • dla FC i NFC+ do końca 1-go dnia roboczego po dniu zawarcia transakcji,
  • dla NFC- do końca 2-go dnia roboczego po dniu zawarcia transakcji.


Uzgadnianie portfeli transakcji pochodnych

Kontrahenci zawierający transakcje pochodne zobowiązani są posiadać procedury dokonywania okresowego uzgadniania portfeli transakcji pochodnych. Porozumienie takie należy osiągnąć przed zawarciem kontraktu pochodnego OTC.

Kompresja portfela

Kontrahenci posiadający otwartych i nierozliczonych ponad 500 transakcji pochodnych mają obowiązek posiadania procedur dotyczących sprawdzania możliwości dokonania kompresji portfela w celu zmniejszenia ich ryzyka kredytowego. Zgodnie z Rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 149/2013 Kontrahenci muszą być w stanie przedstawić właściwemu organowi nadzoru racjonalnego wyjaśnienia swojej oceny, zgodnie z którą nie należy przeprowadzać kompresji portfela. 

Rozstrzyganie sporów

Kontrahenci, którzy zawierają pomiędzy sobą kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym powinni posiadać procedury dotyczące rozwiązywania sporów dotyczących uznania kontraktu, wycen lub wymiany zabezpieczeń. 

Codziennie dokonywanie wyceny aktywnych kontraktów według wartości rynkowej

Kontrahenci FC i NFC+ mają obowiązek dokonywania codziennych wycen transakcji pochodnych w oparciu o kwotowania rynkowe lub, o ile nie jest to możliwe, w oparciu o model.

DM dokonał zmian w Regulaminie świadczenia usług wykonywania zleceń przez DM w obrocie instrumentami finansowymi oraz prowadzenia rachunków i rejestrów związanych z tym obrotem – rynek OTC związanych z implementacją wymogów dotyczących uzgadniania portfeli transakcji, rozstrzygania sporów oraz kompresji. 

Obowiązek rozliczania wybranych kontraktów pochodnych OTC przez kontrahenta centralnego 


Niektóre typy transakcji pochodnych zawierane poza rynkiem regulowanym będą podlegały obowiązkowemu rozliczaniu przez tzw. centralnych kontrpartnerów. 

Obowiązek ten dotyczy transakcji zawartych pomiędzy: 
  • dwoma kontrahentami FC,
  • kontrahentem NFC+ a kontrahentem FC,
  • pomiędzy dwoma kontrahentami NFC+.


Obowiązek rozliczania wybranych kontraktów dotyczy również transakcji z podmiotami posiadającym siedzibę w państwie trzecim, które gdyby miały siedzibę w Unii Europejskiej podlegałyby obowiązkowi rozliczania.

Centralnemu rozliczaniu nie podlegają transakcje zawarte pomiędzy kontrahentem NFC- a kontrahentem FC. 

Termin wejścia w życie obowiązku centralnego rozliczania uzależniony jest od uzyskania autoryzacji przez pierwsze CCP i podjęciu przez ESMA decyzji o objęciu takim obowiązkiem danego typu transakcji pochodnych.

Prawdopodobny termin wejścia w życie obowiązku centralnego rozliczania pierwszych typów transakcji pochodnych to II połowa 2014 r.

Rozporządzenie EMIR

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 149/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących pośrednich uzgodnień rozliczeniowych, obowiązku rozliczania, rejestru publicznego, dostępu do systemu obrotu, kontrahentów niefinansowych, technik ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które nie są rozliczane przez kontrahenta centralnego.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) Nr 1247/2012 z dnia 19 grudnia 2012 r. ustanawiającego wykonawcze standardy techniczne w odniesieniu do formatu i częstotliwości dokonywania zgłoszeń dotyczących transakcji do repozytoriów transakcji zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) 648/2012 w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 148/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających minimalny poziom szczegółowości informacji podlegających zgłoszeniu repozytoriom transakcji 

 

Inne przydatne linki 

Informacje umieszczone na stronie ESMA:
http://www.esma.europa.eu/page/European-Market-Infrastructure-Regulation-EMIR

ESMA Questions and Answers; Implementation of the Regulation (EU) No 648/2012 on OTC derivatives, central counterparties and trade repositories (EMIR); z dnia 20 grudnia 2013 r.
http://www.esma.europa.eu/system/files/2013-1959_qa_on_emir_implementation.pdf

EMIR: Frequently Asked Questions - European Commission. /18-12-2013/
http://www.knf.gov.pl/Images/EMIR_faq_18_12_2013_tcm75-36615.pdf

Informacje umieszczone na stronie KNF
http://www.knf.gov.pl/o_nas/wspolpraca_miedzynarodowa/unia/regulacje_i_dokumenty_powiazane/EMIR.html

Krótkie streszczenie EMIR dla podmiotów niefinansowych
http://www.esma.europa.eu/system/files/emir_for_non-financials.pdf

Repozytorium transakcji wersja EMIR
http://www.kdpw.pl/pl/Repozytorium%20transakcji%20wersa%20EMIR/Strony/default.aspx

LEI
http://www.kdpw.pl/pl/uslugi/LEI/Strony/default.aspx

Zastrzeżenia
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako wiążące zobowiązanie jakiejkolwiek osoby, w tym Domu Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. (dalej DM), z jakiegokolwiek tytułu, w tym również w odniesieniu do poprawności bądź kompletności zawartych w nim informacji. Jakakolwiek odpowiedzialność DM, jego Zarządu, pracowników, współpracowników, agentów w związku z niniejszym materiałem i zawartymi w nim informacjami jest wyłączona. Niniejszy materiał nie tworzy jakichkolwiek zobowiązań po żadnej ze stron w odniesieniu do zawarcia, konsekwencji zawarcia lub obowiązków wynikających z zawarcia transakcji opisywanych w niniejszym materiale.
Niniejszy materiał nie stanowi porady ani rekomendacji dotyczącej zasad spełnienia obowiązków nałożonych Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (dalej EMIR) i aktami wykonawczymi do EMIR, w tym rozporządzeniami delegowanymi (dalej regulacje EMIR).
Klient nie powinien podejmować żadnych decyzji dotyczących wykonania obowiązków wynikających z regulacji EMIR wyłącznie na podstawie niniejszego materiału bez dokonania własnych analiz. DM rekomenduje zasięgnięcie przez Klienta niezależnych, profesjonalnych porad doradców. Decyzje w przedmiocie zawarcia z DM transakcji, w tym również momentu jej zawarcia, zasad raportowania transakcji do repozytorium transakcji oraz spełnienia innych obowiązków nałożonych regulacjami EMIR, Klient podejmuje w sposób samodzielny i niezależny od DM.
DM nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ww. decyzje Klienta i ich skutki, w szczególności za poniesione przez Klienta szkody (w szczególności poniesione straty, utracone korzyści i nałożone na Klienta kary finansowe). 

Powyższa informacja uwzględnia stan prawny na dzień 10 grudnia 2013 r. 

bos bank logo
Grupa kapitałowa
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA ROKU 2015
Nagroda specjalna i tytuł BROKERA
ROKU 2015, przyznane przez GPW.

logo_FMR2017aktualny.jpg Finansowa Marka Roku: wyrazista marka promująca edukację, umocnienie pozycji lidera rynku kontraktów terminowych.

nagroda najlepszy dom maklerski 2015
Najwyższa ocena dla DM BOŚ w ankiecie czytelników Gazety Giełdy Parkiet 2015r.